Głos Weterana i Rezerwisty

Żołnierze niechciani


 

 

 „ŻOŁNIERZE NIECHCIANI”

Taki tytuł nosi najnowsza książka Tadeusza Opieki. Jej celem jest przywrócenie obiektywizmu w ocenie działań Gwardii Ludowej i Armii Ludowej z działaniami Armii Krajowej i Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość w rejonie Ryk i Dęblina. Książka ta stanowi swego rodzaju kontrapunkt wobec trwającego procesu gloryfikacji „żołnierzy wyklętych”. Podkreśla. że oprócz „żołnierzy wyklętych” na pamięć zasługują także „żołnierze niechciani”, którzy walczyli z hitlerowskim okupantem, a po wyzwoleniu byli nie tylko prześladowcami, jak się to dziś przedstawia, lecz często także ofiarami. W pierwszej części autor przedstawia powstawanie lewicowego ruchu oporu w okresie okupacji na terenie Dęblina, Ryk i okolic. W części drugiej dokonuje krytycznej oceny ugrupowań AK i WiN działających na tym obszarze podporządkowanych Marianowi Bernaciakowi „Orlikowi”. Podstawą do jej napisania stanowiło wiele arkuszy dokumentów w postaci kopii dokumentów IPN. Jak twierdzi autor, archiwa IPN zawierają szczegółowe opisy akcji i napadów „żołnierzy wyklętych”, informacje, co zabrano ze sklepów kas kolejowych, pociągów towarowych i gdzie ukryto, kto i w jakich okolicznościach wykonywał wyroki na członkach PPR i sympatykach lewicy, w jakich okolicznościach i z czyich rąk ginęli policjanci. Książka powstała m. in. na podstawie tych dokumentów, oraz relacji uczestników tamtych wydarzeń i ich rodzin. Czytelnik znajdzie w niej zestawienie 41 ofiar żołnierzy AK i WiN z oddziałów „Orlika” poległych i zamordowanych w latach 1943-1951 przez oddziały GL i AL oraz MO i UB na terenie powiatu ryckiego i okolic (str. 287-289) na tle 481 ofiar poniesionych w tym okresie przez ruch lewicowy. Oba wykazy są niepełne. W załączniku do książki autor szczegółowo, alfabetycznie opisuje okoliczności oraz demaskuje osoby, które dopuściły się mordów na tych 481 ofiarach. Czytelnik znajdzie w niej kopie oryginalnych dokumentów z IPN oraz 157 zdjęć dokumentalnych. Książka ta powinna stać się zaczynem do spisywania relacji i wspomnień uczestników zdarzeń z tamtych lat, ofiar „żołnierzy wyklętych” i ich rodzin.

„Żołnierze wyklęci” zostali zrehabilitowani, stawia się im pomniki, ich rodziny otrzymały odszkodowania. Pamięć ich ofiar, poza nielicznymi wyjątkami, jest nadal okryta milczeniem. Świadkowie tamtych dni odchodzą coraz szybciej. Najwyższy czas by utrwalić i zachować ich wspomnienia. Czy nie jest to pole do działania dla Komisji Historycznej Zarządu Głównego? Może na ich podstawie najwyższe władze naszego kraju zdecydują się na upamiętnienie ofiar „wyklętych”.

Książkę można nabyć w Biurze Zarządu Głównego. Kosztuje tylko 25 zł. Cena nie zawiera kosztów przesyłki.

***

Tadeusz Opieka urodził się w Dęblinie. Absolwent Politechniki Warszawskiej. Autor książki „Twierdza śmierci – Stalag 307” o tragicznych losach jeńców radzieckich, których 80 tysięcy hitlerowcy zamordowali Dęblinie oraz wspomnień o Irenie-Dęblinie, o latach 1953-1973 „Moja ulica Warszawska”. Odznaczony Brązowym i Złotym Krzyżem Zasługi.

Henryk BUDZYŃSKI